TÜSİAD STEP SD² Programı’nda dijital.mt Deneyimi
Sanayide dijital dönüşüm denildiğinde çoğu zaman akla otomasyon, veri analitiği, yapay zekâ, üretim hatları ve yazılım altyapıları geliyor. Oysa bu dönüşümün sessiz ama en kritik bileşenlerinden biri çoğu zaman gözden kaçıyor: dil.
Biz, TÜSİAD Sanayide Dijital Dönüşüm (STEP SD²) Programı kapsamında, dil teknolojileri tedarikçisi olarak sanayicilerle bir araya geldiğimizde tam da bu noktaya odaklandık.
Çünkü dijital dönüşüm yalnızca makinelerin değil; bilginin, kararın ve kurumsal hafızanın da dönüşümüdür. Bu da doğrudan doğruya dil ile ilgilidir.
Bugün Dijital Tercüme olarak TÜSİAD Sanayide Dijital Dönüşüm TÜSİAD SD2 projesinde çeviri ve dil teknolojileri tedarikçisi olarak sahnedeydik. Sunumum interaktifti ve gerçek kullanıcılara uygulamayla ilgili soru sorduk, yanıt aldık.
Sonuçta net bir şekilde karar verdik ki çeviride: Hız önemli. Bütçe önemli. Ama doğru değilse, hiçbiri yeterli, kullanışlı ve güvenilir değil.
Yok mu bunun optimumu için ise çözüm dijital.mt…
Biz çeviride yapay zekâyı bir rakip olarak görmüyoruz. Onu; uzman çevirmen denetiminde, kontrollü ve güvenli bir araç olarak konumlandırıyoruz. Biz “enter’a basılmış çıktılar” değil, yayına girebilecek metinler üretiyoruz.
Yapay Zekâ Tek Başına Yeterli mi?
Sanayicilerle En Çok Konuştuğumuz Soru
Sunum boyunca en sık karşılaştığımız sorulardan biri şuydu: “Yapay zekâ zaten çeviri yapabiliyorken, neden hâlâ insan dokunuşuna ihtiyaç var?”
Bu soru son derece haklı. Ancak sanayi dünyasında kullanılan metinlerin niteliği, bu sorunun cevabını da netleştiriyor:
• Teknik şartnameler
• Üretim talimatları
• Kalite dokümanları
• Hukuki ve ticari sözleşmeler
• Ar-Ge raporları
• İç denetim ve uyum metinleri
• Uluslararası müşteri yazışmaları
Bu metinler yalnızca çevrilmez; doğru anlaşılmalı, bağlama oturmalı, risk barındırmamalı ve gerektiğinde denetlenebilir olmalıdır.
İşte bu noktada “ham yapay zekâ çıktısı” ile “kurumsal güvenilirlik” arasındaki fark ortaya çıkar. dijital.mt: Yapay Zekâ + Çevirmen Dokunuşu TÜSİAD STEP SD²’de sanayicilere anlattığımız dijital.mt, klasik makine çevirisi yaklaşımından bilinçli olarak ayrılan bir sistemdir.
Bizim yaklaşımımız net: Yapay zekâ güçlü bir araçtır; ama ancak uzman çevirmenlerle birlikte çalıştığında kurumsal değere dönüşür.
dijital.mt’yi “yeni nesil” yapan temel unsurlar:
• Çevirmen-in-the-loop modeli
Yapay zekâ çıktısı mutlaka alanında uzman dil profesyonelleri tarafından denetlenir, düzeltilir ve iyileştirilir.
• Terminoloji hâkimiyeti
Sektöre, firmaya ve projeye özel terim yönetimi yapılır. “Benzer ama yanlış” kelimelere yer bırakılmaz.
• Doğal Dil Uyumu
Metinler sadece doğru değil; okunabilir, tutarlı ve kurumsal dile uygun hâle getirilir.
• Risk farkındalığı
Hukuki, teknik veya ticari risk yaratabilecek ifadeler özellikle kontrol edilir.
• Ölçülebilir kalite
Rastgele değil; izlenebilir, raporlanabilir ve geliştirilebilir bir çeviri süreci sunulur.
Bu sayede dijital.mt, sanayiciler için yalnızca “hızlı” değil; güvenli, sürdürülebilir ve ölçeklenebilir bir çözüm hâline gelir.
Sanayide Yanlış Çevirinin Bedeli
Neden “Yeterince İyi” Yetmez?
Sanayide çeviri hataları çoğu zaman fark edildiğinde artık çok geç olur:
• Yanlış anlaşılmış bir teknik talimat
• Hatalı çevrilmiş bir güvenlik uyarısı
• Eksik yorumlanmış bir sözleşme maddesi
• Uyum riskleri ve itibar kaybı
Bu nedenle sanayicilerle yaptığımız görüşmelerde özellikle şu mesajın altını çizdik: Çeviri bir destek hizmeti değil, stratejik bir risk yönetimi alanıdır.
dijital.mt tam da bu noktada konumlanıyor: Ne yalnızca insan emeğine dayalı, yavaş ve maliyetli; ne de denetimsiz, bağlamsız ve riskli bir otomasyon.
TÜSİAD STEP SD² Sahasından Gözlemler
Program kapsamında gerçekleştirdiğimiz sunum ve birebir görüşmeler, sanayi dünyasında dil teknolojilerine dair algının hızla olgunlaştığını gösterdi.
Sanayiciler artık şunu net biçimde görüyor:
• Yapay zekâ kaçınılmaz
• Ama kontrolsüz yapay zekâ tehlikeli
• Uzmanlıkla desteklenen yapay zekâ ise rekabet avantajı
Bu farkındalık, dijital.mt’nin neden yalnızca bir çeviri sistemi değil; kurumsal dijital dönüşümün tamamlayıcı bir parçası olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Sonuç: Dijital Dönüşüm Dil ile Tamamlanır
Sanayide dijital dönüşüm yolculuğunda veriler, sistemler ve makineler konuşuyor. Ama onları anlamlı, tutarlı ve güvenilir kılan şey hâlâ dil.
Biz, dijital.mt ile şunu savunuyoruz:
Geleceğin çevirisi,
ne sadece insanla
ne de sadece makineyle mümkün.
Gelecek, ikisini doğru kurgulayanların olacak.
TÜSİAD STEP SD² Programı’nda sanayicilerle bu vizyonu paylaşmak, doğru yolda olduğumuzu bir kez daha gösterdi. Dil teknolojileri, dijital dönüşümün arka planında değil; merkezinde yer alıyor.
Bugünkü sunumun bizim için en önemli çıktısı şuydu: LLM’lerin nasıl çalıştığını, nelerle beslendiğini bilen ve anlayan herkes neden çevirmenlik mesleğine veda etmeyeceğimizi anladı.
Tam tersine mesleğimizin
✔️ değişime ayak uydurduğunu
✔️ teknolojiyi sahiplendiğini
✔️ riskleri yönettiğini
✔️ dili hâlâ merkezde tuttuğunu gösterdik.
Konuşmacıların tamamı, farklı disiplinlerden gelseler de aynı noktada birleşti: Denetimsiz otomasyon sürdürülebilir değil.
Özetle yapay zekâ ile çeviri yapılmaz, bir araç olarak çıktı üretilir ve ancak doğru veriyle, doğru uzmanlıkla ve doğru denetimle çeviriye dönüşür.
Çeviri hâlâ bir meslek.
Ve evet, artık çok daha dijital.